4/3/2009 - Hafta hafta gebelik

Gebelik, kadın üreme hücresi olan yumurta ile, erkek üreme hücresi olan sperimin kadın üreme organlarının bir parçası olan kanallarda karşılaşarak, spermin yumurtayı döllemesi sonunda yeni bir canlının, yani bebeğin oluşmasıdır.Yandaki resimde yumurtanın üzerindeki spermleri görüyorsunuz.

1.HAFTA

Anne adayının yumurtalıklarında yumurta hücresi gelişimi devam etmektedir. Bu esnada endometrium adı verilen rahim zarı da kalınlaşmaya başlamıştır. Bu kalınlaşmanın amacı döllenme meydana geldikten sonra oluşacak embryonun rahim içinde rahatlıkla tutunmasını sağlamaktır. Yeni gelişecek olan canlının ihtiyaçlarını karşılamak üzere vücudun bu kısmında kanlanma artar. Bu haftanın sonunda gelişen yumurta çatlayarak yumurtalıktan atılır. Yani yumurtlama meydana gelir.Bir adet döneminde kadında sadece 1 yumurta üretilir ve çatlar.

Çift yumurta ikizlerinde ve üçüzlerinde farklı olarak tek bir yumurta değil birden fazla yumurta atılır. Bu yumurtaların hepsi döllenir ise çoğul gebelik olur.

Eşinizin menisi (semen) ile milyonlarca sperm vaginadan ,rahim ve tüplere doğru yol alır. Tüpün fırçamsı en uç kısmında yakalanmış olan yumurtaya ulaşabilen yaklaşık 300 spermden 1 tanesi yumurtanın dış kısmına yapışır.Spermin baş kısmı ve yumurtadan , spermin girmesini saglayan bazı enzimler salgılanır.
Yumurtlamadan sonra döllenme olursa (genellikle tüplerin en uç kısmında olduğundan) döllenmiş yumurta yaklaşık bir hafta süren uzun bir yolculuğa başlar. Yolculuk sırasında döllenen yumurta hızla şekil ve içerik değiştirir.Eşlerin her ikisinden de gelen kromozomlar kadın yumurta hücresi içinde birleşip , hızla bölünüp çoğalarak bir hücre kümesi oluşturur.Fertilize olan (döllenen) yumurta bölünmeye başlar.2,4,8 hücre şeklinde bölünmelere devam eden yumurta tüplerden rahminize ulaştığında 32 hücrelidir ve morula ismini alır. Yumurtlama sırasında korunmasız olarak cinsel ilişkide bulunmuşsanız gebe kalabilirsiniz. Bu dönemde henüz adet gecikmesi olmamıştır.
Eşinizin X kromozomu taşıyan spermi yumurta hücrenizi döllerse çocuğunuz,Y kromozomlu sperm döllerse erkek olacaktır. Yani genetik seks (cinsiyet) döllenme sırasında belirlenir.

2.HAFTA

Henüz adet gecikmesi olmamıştır.Bugünlerde adet kanamasını bekleyen anne eğer adet göremezse ilk gebelik bulgularından biri olan adet gecikmesi gerçekleşecektir. Ancak bazen ekilen hücreler rahim içindeki küçük damarları yırtarak , hafif damlama şeklinde bir kanamaya neden olabilir.

Halk arasında "üstüne görme" olarak tanımlanan bu kanama bazen beklenen adet gibi algılanabilir.Böyle bir durumda (zamanı uygun olsa da daha az bir kanama olursa) anne adayı kanamayı takiben evde veya bir laboratuarda yapılacak bir idrar testi ile gebelik müjdesini alabilir.
Hamileliğin ilk belirtisi geciken adet kanamasıdır. Bulantı hissi, sabah halsizliği ve kusma ise diğer erken belirtilerdendir. Sık ve az öğünlerle beslenmek, sabah kalkmadan önce hafif bir şeyler atıştırmak sabah halsizliklerinin olumsuz etkilerini azaltmada oldukça etkilidir. Ayrıca asitli gıdalardan ve kokulu her türlü maddeden uzak kalınması da tavsiye edilir. Genellikle bu halsizlikler ilk trimestrinin bitmesiyle beraber kaybolur. Ancak bulantı ve kusmalarla beraber halsizlik ve idrar renginde koyulaşma görülmekte ise mutlaka doktora başvurulması gerekir. Yorgunluk görülebilir, en iyi yöntem dinlenmektir.

Bunun yanında aşerme olarak da adlandırılan, bazı gıdalara ve tatlara karşı aşırı istek duyulması da hamileliğin ikinci veya üçüncü haftasından itibaren görülebilmektedir.
Bu dönemde kan yada idrar testleri ile gebelik testleri pozitif olabilir. Yorgunluk,midenizde kazınma, gögüslerinizde gerginlik ve acıma, bulantılarla birlikte bebeğiniz artık ben buradayım demeye baslıyor.

Anne adayı henüz bir değişiklik hissetmese de sıvı ile dolmaya başlayan bir gebelik kesesi (amniotik kese) oluşmaya, çocuk eşi şeklinde farklılaşan hücreler embrio'ya oksijen ve besin taşımaya başlamıştır.

Döllenmeden sonraki 16. günde gelişim iyice hızlanır.  Beklenen adet     gecikmiştir.Hala çok büyük değişiklikler yoktur.Sabah yorgunluğu, bulantı ( ve bazen kusma) , aşerme (iştah değişiklikleri), meme uçlarının koyulaşmaya başlaması ve memede gerginlik,sık idrara çıkma gibi bazı erken gebelik bulguları yavaş yavaş ortaya çıkmaya baslar.Ancak annede hiçbir değişiklik olmadan gebelik devam edebilir.Buna karşılık erken dönemde bile tedavi gerektiren bulantı ve kusmalar görülebilmektedir.

Göğüslerin dolgunlaşarak daha hassas hale gelmesi, meme ucundaki koyu renkli halkanın (areola) genişlemesi ve renginin daha da koyulaşması, areola üzerindeki bezlerin dışarı doğru yönelerek süt yapımına hazırlanmaları, meme üzerindeki mavi renkli ince toplardamarların belirginleşmesi ve sümüksü vajinal     

akıntı vücutta gözlemlenen diğer değişikliklerdendir.

İlk trimestri sırasında, vajinal kanama ya da lekelenme ile karşılaşıldığında mutlaka doktora danışılması gereklidir. Görülen kanama ciddi olmayabilir, ancak düşük ve dış gebelik olasılıkları açısından mutlaka değerlendirilmeleri gereklidir. Kanama yerine kramp veya karın ağrısından şikayet ediliyorsa da mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Embrio hızla gelişmektedir.Yaklaşık 1,25 mm boyundadır.Kalp,beyin,omurilik,kaslar ve kemikler gelişmeye baslamıştır. Çocuğıu besleyecek olan çocuk esi ( plesenta,etene) ve çocuğu ilik ve güvenli bir ortamda koruyup, içinde hareket etmesini sağlayacak olan gebelik kesesi (su kesesi,amniotik kese) gelişmeye devam etmektedir.İyi bir vaginal ultrasonografi ile gebelik kesesi görüntülenebilir.

4.HAFTA

Belki de hala daha gebe olduğunuzu size fark ettirecek şikayetleriniz yok. Gebelik öncesi yaşantınız ile hiçbir fark göremiyorsunuz.Eskiden sizi cezbeden yemek kokuları artık size tiksinti veriyor ya da eşinizin o çok sevdiğiniz parfümünün birden bire aslında hiç de güzel olmadığını fark ettiniz. İş arkadaşınızın sigarası hiç sizi bu kadar rahatsız etmemişti. Aslında tüm bu kokular yine eskisi gibi. Değişen sizsiniz. Gebelik hormonlarının beyninizdeki bulantı merkezini uyarması neticesinde olan bu durum emesis gravidarum olarak adlandırılır.

Artık jinekolojik muayene ile rahim ve vajendeki değişmeler belirlenebilir. Gebelik bulantı veya kusmaları yoksa, yavaş yavaş kilo almaya başlar.Ancak almak bir yana iştah değişikliklerine bağlı olarak bir miktar kilo kaybı da olsa bunun bebek üzerinde genellikle olumsuz bir etkisi yoktur.Yapılan çalışmalar ilk 3 ayda (14 hafta ) gebelerin ortalama 1 kilo aldıkları belirlenmiştir. Ancak bulantı ve kusmalar (toksik guatr ,molar -üzüm- gebelik, çoğul gebelik vb ) bazı hastalıklarda daha sık görüldüğünden bu yakınmalar doktora danışılarak önlem alınmalıdır.

Üstteki resimde tahmini 6-7 haftalık bir bebek resmi görmektesiniz.

Döllenmeden sonra 21-23 günlerde embryonun boyu 1.5-3 cm kadar olmuştur. Bu dönemde çok hızlı bir büyüme ve değişim söz konusudur. Somitlerin sayısı 4-12 çift kadardır. Göz ve kulak taslakları meydana gelmiştir. Nöral tüp yavaş yavaş kapanmaya başlar. Nöral taç adı verilen kısım ise kafatası ve kafayı oluşturmaya başlar.Oluşan 2 endokardial tüp birleşir ve S şeklinde tek bir tüp meydana getiriler. Bu asimetrik oluşum ilkel kalptir ve bu dönemde kasılmaya başlar. Yani embryonun kalbi atmaya başlamıştır. Ancak damarlar tam anlamı ile gelişmediğinden tam bir dolaşım olmaz.

Bu dönem bebeğin organ gelişimi için kritik olduğundan alkol, sigara gibi bebeğe zararlı olabilecek maddelerden uzak durulmalıdır. Pek çok anne adayı bu dönemde gebe olduğunu sevdikleri ve dostları ile paylaşmak ister ve aileye yeni bir bireyin katılacağı müjdesi bu haftada verilir. Bazı anne adayları ise mutlu haberi paylaşmak için düşük riski olan dönemin geçmesini ve gebeliğin normal seyrettiğinden emin olmayı beklerler. Her iki davranış şekli de normaldir.
Bebeğinizin gözleri, kalbi, karaciğeri belirmeye başlamış, Kalp çalışmaya başlar. Kol ve bacakları oluşturacak tomurcuklar belirir. Bebek boyu 5 mm (elma çekirdeği kadar), Ağırlık: 0.4 gr.

5.HAFTA

 Rahim gebelikten önce annenin yumruğu kadar iken, şimdi bir portakal büyüklüğüne ulaşmıştır. Kasıkta , karnin alt kısımlarında gerilmekte ve büyümekte olan rahmin zaman zaman kasılması sonucu kramp tarzında ağrılar olabilir.Ağrılar gittikçe şıklaşır ve kanama da olursa derhal doktorunuza başvurmalısınız.

Bebeğiniz süratle büyümeye devam etmektedir.Özellikle beyin ve kafa hızla büyümeye devam eder.Göz kapakları kıvrım şeklinde ayırt edilebilir. Alt çene belirginleşmeye başlar.Omurilik gelişimini sürdürür.Üst damak farklılaşır. Burnun ucu oluşur. Dişetlerinin altında dişler gelişimini başlatır.Yemek borusu farklılaşır ve nefes borusundan ayrılır.Kalp içinde kapakçıklar fark edilmeye başlar.Kalbin 4 odacığı ayırt edilebilir. Akciğerler yemek borusunun iki yanında yer alırlar. Böbrek oluşmaya başlar.

Belli başlı bütün iç organlar oluşmuştur. Kol ve bacaklar uzamıştır,ancak el ve ayak parmakları henüz birbirinden ayrılmamıştır. Henüz hissetmeseniz de bebek hareketlenmiştir. Boy: 2.5 cm (badem çekirdeği kadar), Ağırlık: 2 gr.

6.HAFTA

 Rahim hızla büyümekte ve anne karnının büyüdüğünü hissetmektedir.Ancak hala gebelik dışarıdan bakmakla anlaşılamaz.Hazımsızlık, gaz ve mide yanması olabilir. Ağlama , sıkıntı, gibi adet öncesi gerginlik ve duygusal değişiklikler olabilir.
Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonla anne karnında çekilmiş 9 haftalık bir bebeğin görüntüsünü görmektesiniz.

Baş-popo uzunluğu yaklaşık 2 ila 3 cm, kabaca iri bir zeytin büyüklüğündedir.Ağız açma,kapama hareketlerini yapar. Boy:4 cm. Ağırlık: 4 gr'dır. Parmak uçları biraz daha şişkince ortaya çıkmış,baş biraz daha dik,ense oluşmuştur.Bebeğin kol-bacak ve vücut hareketleri ultrason altında görülebilir.Ancak anne bunu hissedemez.Cinsiyeti görebilmek mümkün değildir.

7.HAFTA

Üstteki resimde 3 boyutlu ultrasonla anne karnında çekilmiş 10 haftalık bir bebeğin görüntüsünü görmektesiniz.

Hala gebelik dışarıdan bakmakla belli değildir.Ancak anne yavaş yavaş daha gevşek ve bol giysiler giymeye başlar. Artık sonuna yaklaşmakla birlikte duygusal değişiklikler ve aşerme devam etmektedir.
Dudakların gelişimi tamamlanır. Gözler kapalıdır.Gonadlar gelişir ve testis yada over olarak farklılaşır. Kalp gelişimini büyük ölçüde tamamlar. Gövdenin dışında gelişmiş olan barsaklar karın boşluğu içine doğru iyice hareket ederler.Diz ve ayak belirginleşir. Ayak parmakları ve tırnakları belli olur. Kaslar güç kazanmaya başlar.Kız bebeklerde klitoris erkek bebeklerde ise penis gelişir.Hemen hemen bütün eklemler ve kasların oluşumu tamamlandığı için bebek artık su kesesi içinde hareket etmeye başlar, ancak bu hareketler sizin hissetmeniz için yeterli değildir.

Böbrekleri idrar üretir,kol ve bacak hareketleri başlar. Boy: 5.5 cm. Ağırlık: 6 gr dır.

8.HAFTA

Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonla anne karnında çekilmiş 11 haftalık ikiz bebeklerin görüntüsünü görmektesiniz.

Gebeliğin en kritik dönemi artık sona erdi. Bu haftada beyin hızla büyümesini sürdürmektedir ve fetus'un boyunun yarısını kafa oluşturmaktadır. Fetus'un gözleri kapalıdır ve bu göz kapaklarının altında iris tabakası olgunlaşmasına devem etmektedir. Böbreklerde idrar üretimi başladığından içinde yüzdüğü amniyon sıvısının da miktarı artmaya başlar ve bu haftada yaklaşık 50 ml olur. Bebek tekmeler atmasına rağmen anne henüz hissetmez.
Başı ile gövdesi hemen hemen aynı boyuttadır.Organ gelişimi büyük ölçüde tamamlanmıştır.Kemik oluşumu bu haftadan itibaren başlamaktadır.Boy: 7 cm.Ağırlık: 8gr.

 

Erken yapılan zeka testi olan 11-14 hafta taraması bu haftadan sonra yapılabilir.

9.HAFTA

Aşerme,bulantı-kusma ve sabah yorgunluğu azalmaya başlar.Bu zamana kadar yaklaşık 1-1,5 kg almış olabilirsiniz.

Bebeğin yüzü  insan görünümündedir, ağız içinde ise üst damak birleşmeye başlamıştır. Yüz derisi içinde kıl kökleri belirmeye başlar. Fetusun gırtlağında ses telleri oluşumunu tamamlar ve teorik olarak fetus ses çıkartabilir.Ellerde ve ayaklarda tırnaklar uzamaya başlar.

 

Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonla anneParmağını emebilir.Bu haftada bebeğin minicik kalbi günde 30 lt (1.5 kova dolusu kadar) kan pompalar. karnında çekilmiş 12Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonla anne karnında çekilmiş 9 haftalık bir bebeğin görüntüsünü görmektesiniz. haftalık bir bebeğin görüntüsünü görmektesiniz.

 

Bütün iç organları çalışır durumdadır. Çişini yapabilir. Tırnaklar gelişir. Bu haftadan sonra bebeğinizin ilaçlardan ve zararlı etkenlerden zarar görme olasılığı azalır. Cinsel organları cinsiyetini ortaya koyacak kadar gelişmiştir.Ancak ultrasonda bu ayrımı yapmak mümkün olabilir,ancak yanılma payı yüksektir.Boy:8 cm, Ağırlık: 18 gr.

 

11-14 tarama testini yaptırmayı unutmayın.

10.HAFTA

Gebeliğin erken bulguları ve yarattığı şikayetler hemen hemen hiç kalmamıştır.Bu dönemde çok fazla yorulmamak ve mümkün olduğunca dinlenmek gerekir.Rahim büyüdükçe gerilir ve etrafını çevreleyen ve kendisini yerinde tutan zarları da gerer. Bu hafif bir kasık ağrısı şeklinde algılanabilir.Şimdiye kadar bulantı-kusma ,sabah yorgunluğu gibi nedenlerle kilo alamamışsanız artık kendinizi daha iyi hissetmeye ve kilo almaya başlayacaksınız.

Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonla anne karnında çekilmiş 13 haftalık bir bebeğin görüntüsünü görmektesiniz.

 

Göbek kordonu plasentadan fetusa gerekli maddeleri taşırken, fetustaki artık maddeleri de annenin dolaşım sistemine aktarır.

Baş-popo uzunluğu 6,5 - 8 cm, ağırlığı 70 gr kadardır.Baş vücuttan büyük veya vücut kadardır.Gözler birbirine daha yakın,görünüm gittikçe daha çok insana benzemektedir.Barsaklar karin içerisindeki normal yerlerine geçer.El ve ayak parmakları tamamen oluşmuş, eklemler çalışmaktadır.Dış cinsel organlar artık görünür hale gelmiştir.

11.HAFTA

Artık hamile olduğunuz yavaş yavaş anlaşılmaya başlandı. Belinizde hafif ağrı,kabızlık,tansiyonunuzda hafif düşmeler olabilir. Bulantılar geçmiştir ama yine progesteronun gevşetici etkisi ile mide içeriği yemek borunuza kaçar ve yanma olabilir. Bulantılar geçtiği için beslenmeniz düzelir, enerjiniz artar. Pek çok kadın gebeliğin bu döneminde kaybettiği cinsel dürtülerine yeniden kavuşur. Bu hoş bir durumdur. Unutmayın herhangi bir komplikasyon yok ise gebelikte cinsel ilişki yasak değildir.

 

Doğumun daha kısa sürmesi ve daha az ağrı çekmek için bazı egzersiz programlarına katılabilirsiniz.Rahmin hızla büyümesi nedeni ile karın kaslarında gevşeme ciltte (kalça, karın, bacak ve göğüslerde) çatlaklar (stria gravidarum) görülebilir. Gebelikte ortaya çıkan cilt çatlaklarının temelinde cilt altındaki bağ dokusunun içerik ve düzenlenmesindeki kişisel farklılıklar yatar.Çünkü her gebede çatlak olmamaktadır.

Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonla çekilmiş 14 haftalık bir bebeğin görüntüsünü görmektesiniz.

Bebeğin baş popo uzunluğu 8-10 cm , ağırlığı yaklaşık 25 gr 'dır.Kulaklar başın arkasından daha öne ve yanlara doğru gelir.Ense daha da uzar ve çene belirginleşir.Artık bebeğin bir parmak izi vardır.Dışarıdan yapılan uyarılara (rahime ultrason probu ile basınç yapıldığında) kıvrılıp doğrularak yer değiştirir. Bebeğiniz artık yutkunmakta ve çişini yapmaktadır.

12-18.HAFTALAR

Bebeğin büyümesine paralel olarak anne adayı da kilo almaya başlar. Bu haftalara kadar 2-4 kilo almak oldukça normaldir. Kalbiniz gebelik öncesine göre %30-50 daha fazla çalışmaktadır.

Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonla anne karnında çekilmiş 18 haftalık bir bebek görülmektedir.

 

Bu haftada bebek el ve ayak parmaklarını sık sık açıp kapar. Barsaklarda mekonyum adı verilen ilk dışkı bu gebelik haftasından itibaren oluşmaya başlar. Erkek bebeklerde prostat gelişimi bu hafta başlar ve tamamlanır. Bu hafta sonunda boy 20 cm, ağırlığı 210 gr’dır.Bu hafta ile 22 .hafta arasında yapılacak ayrıntılı bir ultrason muayenesi ile normal gelişme , gebelik yaşı , bebeğin cinsiyeti ile ilgili oldukça güvenilir bilgiler elde edilebilir.

19.HAFTA

Bu dönemde büyüyen rahmin kasılmasına bağlı olarak hafif ağrılar olabilir. Kabızlık , bacaklarda kramp, eklemlerde sislik, sırt ağrıları olabilir.Gebelik hormonlarının etkisi ile yüz,omuz ve kollarda küçük damar uçlarındaki genişlemelere bağlı olarak kırmızılıklar (spider nevi ) görülebilir.

 

Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonla çekilmiş 19 haftalık bir bebeğin resmini görmektesiniz.

Bu haftadan itibaren bebeğin cildini sürekli olarak maruz kaldığı sıvı ortamdan koruma amaçlı vernix caseosa adı verilen madde üretilmeye başlanır. Bu madde beyaz renkli, krem kıvamında ve bebeğin cildini kaplayarak korur. Baş - popo uzunluğu 13 - 15 cm ,boy 22 cm, ağırlık 280 gr’dır. Cilt transparan altında damarlar görünür haldedir.Saçları oluşur.

20.HAFTA

 

Nihayet yolu yarıladınız. Rahim üst siniri göbeğiniz hizasındadır. Tiroid bezinin çok çalışması nedeniyle normalden daha fazla terliyor olabilirsiniz. Beliniz artık kalça ve omuzlarınızdan daha kalındır.

Bebeğin tırnak, saç ve kirpik oluşumu tamamlanmıştır, bu dönemde yapılacak bir ultrasonografik incelemede organları rahatlıkla seçilebilir. Vücudunun büyük bir kısmı lanuga olarak adlandırılan yumuşak ve tüylü bir tabaka ile kaplıdır.

 

Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonla çekilmiş 20 haftalık bebek görüntüsü yer almaktadır.

Bu haftada doğumdan sonra 5 yaşına kadar devam edecek olan hızlı beyin olgunlaşması başlar. Bebeğin koku, tat, işitme, görme ve dokunma duyuları iyice aktif olmaya başlar.

Bebek anne karnında uyku ve uyanıklık dönemlerine girer.Rahim yüksekliği göbek hizasındadır. Anne, bebek hareketlerini hissetmeye başlar. Boy:25 cm, Ağırlık:340 gr.

21.HAFTA

Daha önce başlamadıysanız bu haftadan itibaren demir desteğine   başlamanızda fayda var. Diyet ile aldığınız demir gebelikte size yeterli gelmeyecektir. Bu nedenle mutlaka dışarıdan destek almalısınız.

Bu dönemde bebeğe yer kazandırabilmek amacıyla öne doğru ilerleyen pelvisten dolayı bel ve sırt ağrıları görülebilir. Masaj ve ağrıyan bölgelere sıcak uygulaması önerilmektedir.Rahim göbek hizasını geçmiştir. Artık çevrenizdekiler siz söylemeden gebe olduğunuzu kolaylıkla anlamaktadırlar. Şimdiye kadar yaklaşık 3,5 -5 kg almış olmalısınız. Artmış gebelik hormonları (özellikle progesteron) nedeniyle gevşeyen idrar yollarında idrar akim hızı yavaşladığından daha kolay iltihabı olaylar gelişir.

Yine bu dönemde, düzensiz kasılmalar hissedilebilir. Genelde dinlenme ile geçen bu kasılmalar, düzenli aralıklarla yaşanıyorsa veya dinlendikten sonraki bir saat içerisinde 4 defadan daha fazla görülüyorsa mutlaka doktora danışmak gereklidir.

Bebeğin kalp kası bu haftadan itibaren güçlenmeye ve daha güçlü bir şekilde kan pompalamaya başlar. Bebeğin bulunduğu ortamın oksijeni daha az olduğu için kan daha hızlı gezmelidir ve kalp kası daha fazla çalışmalıdır. Bu nedenle rahim içindeki bebeğin kalp atım sayısı 120-160 arasında değişir.Boy 28 cm, ağırlık 400 gr’dır.

22-23.HAFTALAR

Gebeliğin başından bu yana yaklaşık 4,5 - 5,5 kilo almış olmalısınız. Sırt ağrıları daha da artmış olabilir. Bu ağrılar dengesiz bir şekilde karnın ön kısmında taşınan ağırlığın karşılanması için omurga ve etrafındaki kasların yüklerinin artmasına bağlıdır. Sırt ağrılarını gidermek için dengeli hareket etmek , uygun oturuş şekilleri , masaj ve sıcak uygulamaları faydalı olabilir.

Eşiniz elini karnınıza koyduğunda bebeğinizin hareketlerini çok rahat hissedebilir, hatta bu hareketler dışarıdan gözle bile fark edilebilir. Bunun nedeni bebeğin içinde bulunduğu amniyon sıvısının göreceli olarak fazla olmasıdır. Yani bebeğin hareket etmesi için çok geniş bir alan vardır. Bebeğiniz sanki içeride taklalar atarmışçasına özgürce hareket eder!

24.HAFTA

Kilo artış hızınız haftada 350 -500 gr civarında olmalıdır. Hızla kilo alır ve vücudunuzda şişlikler oluşmaya başlarsa doktorunuza danışın.Tansiyon takibi ve idrarda albumin bakılarak gebelik zehirlenmesi (pre-eklampsi) açısından araştırma gerekebilir.Genellikle kokusuz, sarı-beyaz renkli , normal vajinal akıntı artmıştır.

Yandaki resimde 3d ultrasonografi ile çekilmiş 24 haftalık bir bebek görülmektedir.

 

Bu haftadan itibaren bebeğin algılarının önemli bir kısmı geliştiği ve bebeğin uyaranlara refleks değil, bilinçli cevap verdiği bilimsel veriler tarafından gösterilmiştir.Yani bebek artık öğrenmeye, bilgileri hafızasında depolamaya ve düşünerek mantıklı tepkiler vermeye başlamıştır.Oldukça buruşuk olan cildini verniks olarak adlandırılan bir madde kaplanır. Bebek parmağını emebilir, öksürebilir ve hatta hıçkırabilir.Artık bebek gözlerini açabilir.  Doğduğu takdirde yaşam şansı yok denecek kadar azdır. Boy:32 cm, Ağırlık:600 gr.

25.HAFTA

Bebeğin hızla büyümesi ve hareketlerinin daha fazla güçlü olması nedeniyle kaburgalarınızda ve karnınızda ağrılar olabilir.
Bu haftada bebeğin akciğer gelişimi hızlanır. Akciğerler çalışmaları için çok gerekli olan, surfaktan denilen maddeyi üretmeye başlar. Ayrıca bu haftadan itibaren el ve ayak izleri oluşmaya başlar.Beyin fonksiyonları normal bir yeni doğanınkine benzer. Beynin uyku ve uyanıklık dönemlerine ait özellikler ayırt edilebilir. Boy yaklaşık 34 cm, ağırlık 820 gr’dır.

Yandaki resimde 3 boyutlu ultrason ile çekilmiş 26 haftalık bir bebek resmi görmektesiniz.

26.HAFTA

 

Bu haftalarda birdenbire karında bir sertleşme hissedilebilir. Bunlar rahimde, normalde görülen kasılmalardır, ancak 30 saniyeden uzun süren ve 15 dakikadan daha sık aralıklarla oluşan periodik , düzenli kasılmalar hissederseniz, erken doğum eylemi olabileceğinden, hemen doktorunuzu arayınız! Ayrıca solunum ve uyku problemleri çekilebilir. Yatmadan önce ufak bir yürüyüşe çıkmak, ya da yatarken kullanılan yastık sayısının arttırılması önerilir. Ayrıca kan basıncını kontrol etmek amacıyla dört günde bir tansiyonun kontrol edilmesi faydalıdır.

 

27-30.HAFTALAR

Anne adaylarında rastlanacak sindirim sistemi ile ilgili sorunlar az ama sık yüksek lifli yiyecekler tüketerek ve bol sıvı içerek azaltılabilir. Bacaklarda kramp şikayetleri ile oldukça sık karşılaşılır. Doğuma kadar vitamin ve mineral alımını sürdürmek hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından oldukça önemlidir.Bu sırada annenin ağırlığı da 7 – 8 kilo kadar artmıştır.Bebek hareketleri sayılarak çocuğun durumu hakkında kabaca bilgi edinmek mümkündür. Bebek bir gün içerisinde, annenin uyanık olduğu yaklaşık 12 saatlik süre boyunca 10 kez hareket ediyorsa bu olumlu olarak yorumlanır. Bebek hareket etmiyor veya az hareket ediyorsa doktorunuza danışmalısınız.

31.HAFTA

 

Rahim artık tüm karnı dolduracak kadar büyüdüğünden solunum,sindirim ve dolaşım sistemindeki yüklenme giderek artmaktadır.Anne normalde 8-10 kg civarında kilo almış olabilir. Bebeğinizin yeri iyice daralmıştır ve kendine yer açmak için organlarınızı yukarı doğru itmekte, midenizi iyice sıkıştırmaktadır. Midenizde yanma ve sindirim güçlüğü başlamıştır.

 

Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonografi ile çekilmiş 31 haftalık bebek resmi görülmektedir.

Bebeğiniz uterus içinde görebilir, ışığı karanlıktan ayırabilir. Ayrıca gözlerini kırpabilir ve kapatabilir.Bebek daha az hareket etmektedir, çünkü hareket etmesi için yeterince yer yoktur.Boyu 45 cm ,ağırlığı 1750 gr kadardır. Gittikçe artan cilt altı yağ dokusuna bağlı olarak şişmanlamaktadır.işitme duyusu iyice gelişmiştir tanıdık sesleri ve müziği ayırabilir.

 

32.HAFTA

 Değişik uygulamalar olmakla birlikte doktor kontrollerine daha sık gitmeniz uygun olabilir ( 1 ay yerine 2 hafta arayla ). Son bir ay içerisinde ise doktor kontrollerine her hafta gidebilirsiniz. Bu aylarda bazı annelerin meme başından "colostrum" denilen ilk süt gelebilir. Bebeğin büyüklüğü , pozisyonu ve içinde yüzdüğü sıvı miktarına bağlı olarak karın değişik şekillerde görülebilir . Daha önce doğum yapmış olsanız bile her gebeliği farklı algılayabilirsiniz.

Bel,kasık , bacak ağrıları artabilir. Dinlenirken bacaklarınızı yüksekte tutunuz. Yatarken sol yana yatmaya ve bacak altı veya aralarına karnınızın yatağa dayandığı tarafa yastıklarla destek olabilirsiniz.

 

Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonografi ile çekilmiş 32 haftalık bebek resmi görülmektedir.

Rahim içinde hareket edebileceği alanlar hızla azalmaktadır. Gözlerini açıp kapar ve solunum hareketleri yapar.Saçları alın sınırına uzanmış yağ ve kas dokusunda artış hızlanmıştır.Cilt altı yağ dokusu gelişmeye devam ettikçe bebeğinizin rengi kırmızıdan pembeye doğru dönmeye başlar.Bu dönemde doğan bebekler solunum zorluğuna sahip olup emme refleksine sahip değildirler.

Bu dönemde doğma ihtimali beliren bebekler  mutlak yoğun bakım ünitesinin olduğu hastanelerde doğurtulmalıdırlar.Beyin gelişmeleri hızlanmış,gözler izleme hareketleri yapar,irisi ışık ve karanlığa cevap verir.Bebek uyur ve hareket eder bunları farklı hareketleri ile belli eder.
Doğacağı zamanki haline benzer ama zayıftır. Boy:41 cm, Ağırlık:1800 gr.

 

33-34.HAFTA

Gebelikte artan relaxin hormonu uyluk eklemlerinizi gevşettiğinden yürüyüşünüz zorlaşır.Eller belde ve belinizi öne doğru iterek yürümeye başlamış olabilirsiniz.Sırt ağrılarından kaçınmak isterseniz doktorunuzun tavsiyelerini dinlemeli ve dosdoğru durmak için çaba göstermelisiniz!

Özellikle geceleri rahat bir pozisyonda dinlenmelisiniz.El ve ayaklarınızda şişme varsa mutlaka tansiyonunuz daha yakın takip edilmelidir. Bebeğinizin dışarıda yaşama şansı giderek artmaktadır.Akciğerlerden (alveollerden) salgılanan surfaktan denilen bir madde artmaya başlamıştır.Bu maddelerin artışı ile bebeğin dış ortamda solunum sıkıntısı olmadan yaşama kabiliyeti artacaktır.

Bebek şimdi yaklaşık 2040 gr. ağırlığındadır ve 47cm uzunluğundadır. Nefes alma pratiği yaparak amniotik sıvıyı inhale ederek akciğerlerini çalıştırmaktadır. Şimdi haftada 500 gr almaktasınız ve bunun kabaca yarısı doğumda bebeğe gider. Ayrıca bebek bundan sonraki yedi hafta boyunca doğum ağırlığının yarısından fazlasını alarak, rahmin dışındaki yaşam için şişmanlar. Bu yağ depolanmalarından dolayı cilt kalınlaşır ve pembeleşir.Erkek fetuslarda testisler yumurtalık kesesi içine girmiştir.Cilt rengi kırmızıdan pembeye döner.

 

34.Hafta

Bu dönemdeki en yaygın şikayet yorgunluktur,zor uyku,ağrılar sızlanmalar oluşacaktır.Dinlenme ve zaman zaman uzun yürüyüşler kaslarınızdaki rahatlamayı sağlayacaktır.Kilo artışı baş problemlerinizden birisi olmaya devam edecek .Braxton_Hicks ağrıları denilen rahmin zaman zaman sertleşmesine yol açan ağrıları daha sik duymaya başlayacak,bebeğin bazen çekildiğini düşüneceksiniz.
Artık doğum yaklaşıyor doğum hekiminiz doğum hakkında sizi bilgilendirmeye başlayacaktır.Doğumun başlangıç işaretleri için doğum belirtileri sayfamıza bakabilirsiniz.

 

Anne adaylarında rastlanacak sindirim sistemi ile ilgili sorunlar az ama sık yüksek lifli yiyecekler tüketerek ve bol sıvı içerek azaltılabilir. Bacaklarda kramp şikayetleri ile oldukça sık karşılaşılır. Doğuma kadar vitamin ve mineral alımını sürdürmek hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından oldukça önemlidir. Halsizlik ve yorgunluk özellikle 34. haftadan sonra daha sık hissedilir. Bu sırada annenin ağırlığı da 7 – 8 kilo kadar artmıştır. Genel olarak, özel haller dışında ayda bir kez kontrole gidilmesi yeterli olmakla beraber, 36. haftadan sonra doktorun insiyatifine göre bu ziyaretler daha da sıklaştırılabilir. Bu muayeneler sırasında tansiyon ölçülür, uterusun büyümesi kontrol edilir ve fetusun rahim içindeki pozisyonu değerlendirilir.

Şimdi bebeğiniz yaklaşık 2270 gr ağırlığındadır ve ortalama 47 cm uzunluğundadır. Şimdiye kadar muhtemelen baş aşağıda pozisyonunu almıştır. Çoğu bebekler bu sırada bunu yapar, ancak pozisyon değiştirmeye devam edebilir. Kafa kemikleri halen oldukça yumuşaktır ve tamamen birleşmemiştir, böylece bebeğin dar doğum kanalından çıkışını kolaylaştırırlar. Ayaklarınızın, ellerinizin, yüzünüzün ve ayak bileklerinizin oldukça şiştiğini ve bu ödemin ılık ortamlarda ve günün ilerleyen saatlerinde daha da kötüleştiğini fark edebilirsiniz. Vücudunuzun, bebeğiniz ve böbrekleriniz için bol sıvıya ihtiyacı vardır. O yüzden su için, eğer akşamdan sonra belirgin şişlik gözlenirse, doktorunuza haber verin, bu preklampsi (erken doğum) bulgusu olabilir.Erkek fetuslarda testisler yumurtalık kesesi içine girmiştir.Cilt rengi kırmızıdan pembeye döner. Boy: 42 cm. Ağırlık: 1950 gr.

 

35.HAFTA

Siz yaklaşık haftada 350-500 gr alırken , bebek artık , kabaca sizin her hafta aldığınız kilonun yarısı kadar kilo almaktadır( 180-250 gr ). Aksi doktorunuz tarafından söylenmedikçe cinsel ilişkide bulunmanızın sakıncası yoktur. Kiloya dikkat ,bu dönemde de kilo artışınız ve iştahınız artmış olabilir.Sizi rahatlamak için duşlar , uzun yürüyüşler iyi gelecektir.Bebeğin hareketlerine dikkat edilmeli ,bebek düzenli olarak hareket ederken hareketlerinin kesilmesi veya azalması mutlak bir problem olduğunu göstermese de doktora danışılmalıdır.

Bebeğiniz şimdi 2500 gr üzerinde bir ağırlıktadır ve muhtemelen 50 cm'e yakın bir uzunluktadır. Bu devrede doğan bebeklerin yüzde 99'u yaşar. Akciğerler sıklıkla tamamen gelişmiştir ve solunum problemleri, 35 haftadan önce doğan bebeklerde veya prematürelerde ölüm nedeni olan problemleri daha kolaylıkla çözümlenir. Pek çok kadın ayrıca bebeğin bacaklar ve pelvisteki sinirlere olan basıncından dolayı pelvik bölgede bir kaşınma hissi veya uyuşukluk fark etmeye başlayacaktır. Ne yazık ki, bu bebek doğana kadar kaybolmayacaktır.

Bebeğinizin yağ depolaması devam ediyor. Bu haftada kol ve bacaklarda yağ tutulumu başlıyor. Tüm organ sistemleri gelişim ve olgunlaşmasını tamamladı. Artık son rütuşlar yapılıyor. Artık içinde yüzdüğü suya oranla rahim içinde daha fazla yer kaplamaya başladığından hareketleri de çok kolay olmayacaktır. Bebeğiniz 2590 gram kadardır.Kilo artışı , özellikle yağ depolanması omuzlar hizasında başlayacaktır.8. ayda doğanların 7.ayda doğanlara nazaran yaşamlarının az olduğuna dair halk arasında bir inanç vardır.Bu düşünce 8.aydaki bebeğin hayati fonksiyonlarının dış dünyaya adaptasyon açısından 7 aylık bebeğe nazaran daha da güçlendiği için yanlıştır.

36.HAFTA

Bu haftadan sonra doktorunuz sizi her hafta görmek ve sizin ve bebeğinizin durumunu değerlendirmek isteyebilir. Bu haftalarda kilo artışınız (hem bebeğin hem de sizin) çok hızlı olabilir.Kalsiyum almaya devam etmelisiniz.Uterusunuz orjinal hacminin 1000 katı kadar genişlemiştir ve hiç yeriniz kalmamış gibi hissedebilirsiniz, uterus muhtemelen kaburgalarınızın altındadır. Muhtemelen 12 ile 15 kg. arasında bir ağırlık almışsınızdır ve kilo alışınız zirveye çıkmıştır. Şimdiden doğum zamanınıza kadar çok az kilo alırsınız veya hiç almazsınız. Rahim o derece konforlu hale gelmiştir ki çoğu kadın bebeğin artık çok fazla hareket etmediğini fark eder.

Yandaki resimde 36 haftalık bir bebek görülüyor.

Bu haftanın sonunda bebeğiniz artık herhangi bir gün doğabilir. Bebeğiniz şimdi yaklaşık 3000 gr. ağırlığındadır ve 52 cm. uzunluğundadır. Haftalık check-up' ınızda, doktorunuz bebeğinizin hangi durumda olduğunu, bebeğin doğum kanalına ne kadar uzaklıkta olduğunu belirtir, kontrol etmek isteyebilir.Bu dönemde haftalık kontrollere devam ederken,hekiminizle net olarak doğum şekli hakkında konuşmalısınız.Hekiminiz bu sırada ultrason muayenesi ile rutin kontrollerini yaparken,gerekirse uygun aralıklarla NST de yapılmalıdır.
Rahim içinde soluk alıp verme hareketleri yapar ve bunların ultrasonda izlenmesi bebeğinizin iyi durumda olduğunun göstergesidir.

Yandaki resimde 37 haftalık bir bebek görmektesiniz.

38.HAFTA

Artık her an doğum olabilir ve bu normal zamanında olmuş bir doğum olarak tanımlanır.Araştırmalara göre doğumların ancak %5'i beklenen ,hesaplanan doğum tarihinde olmaktadır.Doğumların %60'i ise MDT'den 1 hafta önce veya sonra olmaktadır.

Yandaki resimde 38 haftalık bir bebek görüyorsunuz.

Bu haftada bebeğinizin kafa çevresi ile karın çevresi yaklaşık olarak birbirine eşittir.Yağ birikimi giderek yavaşladığından kilo alımı da yavaşlar. Aynı şekilde siz de daha az kilo almaya başlarsınız. Bebeğiniz şimdi 3000 gr.'ı geçkin bir ağırlıktadır ve yaklaşık 52 cm uzunluğundadır. Bebeği kaplayan tüylü lanugo tabakasının çoğu kaybolmuştur ve peynir benzeri tabaka, "vernix caseosa" da yok olmuştur (bir kısmı doğumda kalabilir). Her ikisi de, diğer sekresyonlarla birlikte bebek tarafından yutulacak ve bebeğin bağırsaklarında tutulacaktır. Bunlar bebeğin ilk bağırsak hareketleriyle atılan siyah renkli bir dışkıyı, oluşturacaktır. Biz buna "mekonyum" diyoruz.

Bebeğiniz muhtemelen (% 96 ) önce başın doğum kanalına girdiği bir pozisyondadır.Bebek halen bağışıklık sistem açısından tam gelişmemiştir ve çocuk esi (plasenta) aracılığı ile anneden antikorları almaya devam etmektedir. Sizden geçen antikorlar bebeğinizin doğum sonrası en az 6 ay süreyle enfeksiyonlara karşı mücadelesinde yardımcı olacaktır.Doğumdan sonra bebek, bazı antikorları (Ig A) sütten almaya devam edecektir.

Yandaki resimde 3d ultrasonografi ile çekilmiş 39 haftalık bir bebek resmi görmektesiniz.

Son haftada amniyon zarı her an açılabilir ve sularınız gelebilir. Bazen bardaktan boşalırcasına hızlı ve fazla miktarda olan bu olay bazen de çok yavaş olabilir. Hatta kendinizi idrar kaçırırmış gibi hissedebilirsiniz. Miktarı ne olursa olsun sularınızın geldiğini düşünüyorsanız zaman kaybetmeden doktorunuzu aramalı ya da hastaneye gitmelisiniz.

Artık bebek çok sık uyumaya başlamıştır. Büyük gün çok yaklaşmıştır ve güç toplamak için uyumaktadır. Boyu yaklaşık 51 santim, kilosu 3.250 gramdır.